PHẠM TÂY SƠN

TỔ QUỐC VIỆT NAM – DANH DỰ – ĐỒNG BÀO TRÊN HẾT Thông tin để khai trí và phát triển.

-Có thay đổi chính trị đến với Trung cộng?

Posted by phamtayson trên 16/02/2020


Project Syndicate

– Feb 14, 2020

ang4_Pang XingleiXinhua via Getty Images_xi jinping corona

Bởi vì TBT Tập Cận Bình đã tập trung nhiều quyền lực vào tay mình hơn bất kỳ nhà lãnh đạo Trung cộng nào kể từ Mao Trạch Đông, nhiều người ở Trung cộng và trên thế giới đã kết luận rằng ông không thể có tính thay đổi chính trị. Nhưng đại dịch coronavirus đã đến vào thời điểm tồi tệ nhất có thể, chỉ ra những điểm yếu cơ bản của sự cai trị của Tập.

ANN ARBOR – Ở Trung cộng đương đại, sự chuyển đổi chính trị sâu sắc có thể – và đã – diễn ra trong trường hợp không có sự thay đổi chế độ hoặc dân chủ hóa kiểu phương Tây. Ví dụ rõ ràng nhất là thời kỳ cải cách và mở ra bắt đầu vào năm 1978 dưới sự thực hiện của Đặng Tiểu Bình. Mặc dù Đặng từ chối các cuộc bầu cử đa đảng, nhưng về cơ bản, ông đã thay đổi hướng của Đảng Cộng sản Trung Quốc (CPC), cũng như sự phân phối quyền lực trong đó.

Dịch coronavirus bắt đầu ở Vũ Hán vào tháng 12 năm 2019 có thể làm gia tăng một bước ngoặt lịch sử tương tự. Sự bùng nổ của cái được gọi là COVID-19 không chỉ là một khoảnh khắc căng thẳng cho ĐCSTC. Thế giới nên được chuẩn bị cho những gì có thể đến tiếp theo.

Thông thường, một dịch bệnh, ngay cả khi xử lý sai, sẽ không phá vỡ chế độ Trung cộng. Trong bốn thập kỷ qua, ĐCSTC đã vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng, từ thảm kịch Thiên An Môn năm 1989 và đại dịch SARS 2002-2003 đến cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Một số nhà phê bình chế độ từ lâu đã dự đoán sự sụp đổ sắp xảy ra của nó, đã được chứng minh là sai. Trước TBT Tập Cận Bình, phong cách quản trị của Trung cộng là thích nghi và phi tập trung, hay cái mà tôi gọi là ngẫu hứng hướng đến. Ngoài ra, xã hội dân sự, bao gồm cả báo chí nêu lên những xấu xa (muckraking), mở rộng nhanh chóng.

Lần này thì khác. Kể từ khi lên nắm quyền vào năm 2012, Xi đã thắt chặt kiểm soát chính trị ở trong nước và có ​​tham vọng siêu cường trên thế giới. Những chính sách này đã khiến các nhà đầu tư tư nhân Trung cộng lo lắng, các cường quốc phương Tây báo động và căng thẳng gay gắt với Hoa Kỳ, tất cả những điều này đã góp phần làm suy thoái kinh tế rộng lớn hơn.

Sự bùng phát COVID-19 đã bổ sung thêm một nguồn căng thẳng và không thể đoán trước được cho các thách thức gắn kết chế độ. Khi dịch bệnh kéo dài, Trung cộng sẽ đấu tranh để mở cửa trở lại để kinh doanh, mang lại những cơn gió kinh tế khó khăn hơn khi các doanh nghiệp vừa và nhỏ thất bại, công nhân mất việc làm và lạm phát tăng. Mặc dù giới lãnh đạo Trung cộng rất giỏi trong việc giải quyết một cuộc khủng hoảng tại một thời điểm, nhưng hiếm khi họ phải đối mặt với rất nhiều cuộc khủng hoảng gần như tồn tại cùng một lúc.

Trong một bài bình luận gần đây, Kevin Rudd, cựu thủ tướng Úc, hiện là chủ tịch Hiệp hội Châu Á, đã lập luận rằng cuộc khủng hoảng, một khi được giải quyết, sẽ không thay đổi cách Trung cộng cai trị trong tương lai. Nhưng tiên lượng đó là quá lạc quan. Thật vậy, các vết nứt đã xuất hiện trong sự lãnh đạo tối cao của Tập Cận Bình.

Ví dụ, ở đỉnh điểm của sự phẫn nộ của công chúng đối với sự che đậy ban đầu của chính phủ về sự bùng phát dịch Vũ hán,Tập đã biến mất khỏi tầm nhìn của công chúng. Sau cuộc gặp với Tổng giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới, Tedros Adhanom Ghebreyesus, vào ngày 28 tháng 1, ông đã không lộ diện cho đến cuộc họp cấp nhà nước với Thủ tướng Campuchia Hun Sen vào ngày 5 tháng 2. Đối với một nhà lãnh đạo thường thống trị chu kỳ tin tức của Trung cộng . Mỗi ngày, sự vắng mặt của Tập trong bối cảnh hoảng loạn quốc gia là dễ thấy, và khiến một số nhà quan sát Trung cộng suy đoán rằng sự kìm kẹp bằng quyền lực của ông ta có thể gặp nguy hiểm.

Nếu điều đó dường như không thể tưởng tượng được, thì đáng để nhớ rằng những năm qua đã tạo ra những sự kiện mà ít ai lường trước được. Ai dự đoán, chẳng hạn, một ông trùm bất động sản Mỹ sẽ đối đầu với một Thái tử đỏ của Trung cộng trong một cuộc cạnh tranh siêu cường gây chấn động trái đất, hay Trung cộng có thể thay thế Hoa Kỳ trở thành nhà vô địch cho toàn cầu hóa tư bản? Thời điểm bấp bênh hiện tại cũng có thể nhường chỗ cho sự thay đổi chính trị sâu sắc hơn.

Ba khả năng nổi bật. Kịch bản cực đoan nhất, trường hợp xấu nhất là chế độ sụp đổ. Các giới cực đoan (chống ĐCSTC) Trung cộng đọc câu đó không nên hả hê, bởi vì sự giải thể đột ngột của một chế độ độc đoán không nhất thiết dẫn đến dân chủ hóa; trong nhiều trường hợp, nó dẫn đến nội chiến, như chúng ta đã thấy ở Iraq sau khi Hoa Kỳ buộc phải loại bỏ Saddam Hussein và như chúng ta thấy ngày nay ở Libya thời hậu Qaddafi. Một cuộc đấu tranh quyền lực dữ dội trong Trung cộng sẽ là thảm họa đối với toàn thế giới.

May mắn thay, kịch bản này là không thể. Mặc dù Trung cộng đang chịu áp lực chưa từng thấy, nền kinh tế của nước này vẫn chưa đi vào ổn định. Như Shang-Jin Wei của Đại học Columbia đã chỉ ra, ngành công nghiệp thương mại điện tử phát triển cao của Trung cộng cho phép cư dân tiếp tục mua sắm tại nhà. Và trong khi hàng chục ngàn người Trung cộng bị nhiễm virus và nhiều người khác đang tức giận với chính phủ, thì đại đa số dân chúng không nơi nào tuyệt vọng.

Kịch bản thứ hai là một sự thay đổi trong lãnh đạo ở cấp cao nhất. Tậpi không thể đổ lỗi cho phản ứng dữ dội trước các chính sách nội địa hạn chế và các hành động quyết đoán của mình ở nước ngoài, vốn đã bắt đầu cắt giảm hỗ trợ cho ông ta ngay cả trước khi dịch bệnh COVID-19. Với cái chết của Li Wenliang, một bác sĩ bị chính quyền nhà nước khiển trách vì cảnh báo cho những người khác về virus, những thất bại của phương pháp tiếp cận từ trên xuống đã được đặt ra. Tin tức về sự lây lan nhanh chóng và số người chết của Dịch Vũ hán đã tung ra một cơn bão chỉ trích trực tuyến chính phủ, và việc Tập không xuất hiện trên tuyến đầu của cuộc chiến đã làm giảm uy tín của ông với tư cách là một nhà lãnh đạo dân túy.

Về nguyên tắc, Tập đã bãi bỏ các giới hạn trong hiến pháp cho phép ông ở lại làm TBT trọn đời. Nhưng liệu ông có thực sự sẽ ở lại ghế hay không sau khi nhiệm kỳ hiện tại kết thúc vào năm 2022 bây giờ là một câu hỏi mở.

Do sự tập trung quyền lực trong hệ thống của Trung cộng, nhà lãnh đạo tối cao có tác động mọi mặt đối với tất cả các lĩnh vực của xã hội, cũng như chính sách đối ngoại. Nếu một nhà lãnh đạo mới sẽ tiếp quản vào năm 2022 – hoặc thậm chí trước đó – thì kết quả rất có thể sẽ là thiết lập lại tất cả các ưu tiên chính sách của ĐCSTC, buộc phần còn lại của thế giới phải xem xét lại suy nghĩ của mình về Trung cộng và vai trò toàn cầu của nó.

Trong kịch bản thứ ba, Tập bám vào ghế của mình, nhưng nó bị bỏ trống và quyền lực chuyển sang các phe phái cạnh tranh khác. Một sự sắp xếp như vậy sẽ không có tiền lệ. Sau Đại nhảy vọt, chiến dịch cuồng tín của Mao Trạch Đông vào năm 1958-62 để bắt kịp nước Anh trong mười năm, đã giết 30 triệu nông dân, Mao bị buộc phải nghỉ hưu nhưng vẫn là thủ lĩnh tối cao. (Sau đó, ông ấy đã trở lại, mở ra một thảm họa kéo dài một thập kỷ: Cuộc cách mạng văn hóa).

Rõ ràng là chính trị và quản trị Trung cộng sẽ không giống nhau sau khi bùng phát COVID-19. Huyền thoại mà Tập và những người ủng hộ ông đã duy trì về các chính sách của sự kiểm soát tập trung đã bị phá hủy. Lời nói cuối cùng của BS Lý văn Lượng – Một xã hội lành mạnh không nên chỉ có một giọng nói – sẽ vẫn khắc sâu trong tâm trí của hàng trăm triệu người Trung cộng, những người đã tự thấy rằng kiểm duyệt có thể gây nguy hiểm cho cuộc sống của họ.

______________________

https://webapi.project-syndicate.org/library/17a9b30ead8c01325f1495aa70334220.square-small.1.jpgYuen Yuen Ang là giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Michigan, thành phố Ann Arbor bang Michigan. Bà là tác giả của cuốn sách Trung cộng thoát khỏi cạm bẫy nghèo đói và thời đại mạ vàng sắp tới của Trung cộng.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: